Reka Tisa
4% od ukupne površine teritorije Opštine Bečej predstavljaju vodeni tokovi. Najznačajnija od svih je svakako reka Tisa koja čini istočnu granicu opštine na dužini od 23 km, sto predstavlja 14.02% njenog toga na teritoriji Vojvodine.
Reka Tisi na teritoriji Opštine Bečej, bogata je sa 22 vrste riba iz 7 porodica i familija. Najbrojnije su Cyprinidae (porodica šarana 14 vrsta) i Percidae (familija smuđeva sa 3 vrste). Od riba interesantnih za ribolovni turizam treba spomenuti familije Siluridae (somovi) i Esocidae (štuke), koje imaju po jednu vrstu.
Rečnom bogatstvu svakako doprinosi i postojanje prastarog insekta vodenih cvetova -Tiskog cveta, koji se posle 2000.godine pojavio prvi put posle mnogo godina. Od tada do danas prisutan je na reci u drugoj polovini meseca juna.
Reka Tisa (mađarski: Tisza,) je reka, najveća leva pritoka Dunava. Protiče kroz Panonsku niziju. Izvire u Ukrajini, na u oblasti Bukovina, i dalje prolazi kroz Mađarsku, Rumuniju, Slovačku i Srbiju. Uliva se u Dunav nasuprot Starog Slankamena.
Reka Tisa je nastala spajanjem Crne i Bele Tise.
Tisa je dugačka 1.358 km, a površina razvođa iznosi 157.186 m². U Vojvodini Tisa deli Bačku (desna obala) i Banat (leva obala).
Najveće pritoke su Begej, Bodrog, Zlatica, Moriš (najveća), Samoš i Šajo.
Tisa je plovna na dužini od 532 km.
Bački kanal povezuje Tisu sa Dunavom, a Begejski kanal sa Tamišem.
Značajniji gradovi na Tisi su: Tokaj, Solnok, Čongrad, Segedin, Senta i Bečej.
U planinskom delu toka, Tisa je bistra i brza reka. Nedostatak jezera u oblastima Karpata utiče na to da su varijacije nivoa vode u Tisi izuzetno velike, sa tipično tri godišnja poplavna perioda. Ako se visok nivo vode u Tisi poklopi sa sličnom situacijom u Dunavu, Tisa će krenuti da nadire uzvodno, što izaziva velike poplave. Takva situacija je razorila Segedin proleća 1879.
Između 1846. i 1880., mađarske vlasti su organizovale regulaciju toka reke Tise ( mađ.: a Tisza szabályozása) i skratile joj dužinu za 450 kilometara. Sagrađeni sistem zaštite od poplava je najveći u Evropi. Danas postoji 3680 kilometara kanala koji kontrolišu Tisu.
Tokom 1980−ih na Tisi je napravljenio veliko veštačko jezero Tisa ( mađ.: Tisza-tó) sa namerom da se pomogne u regulaciji toka i posebno poplava. Ubrzo je ovo jezero postalo popularno turističko odredište Mađara, skoro kao i jezero Balaton.
Tisa je plovna u većem delu svog toka. Reka je otvorena za međunarodnu navigaciju tek od nedavno; prije, Mađarska je razlikovala tzv. "državne reke" i "međunarodne reke", s kojima se određivalo da li je bila dozvoljena plovidba stranim brodovima. Nakon mađarskog ulaska u EU ova odrednica je ukinuta i svim je plovilima dozvoljeno da plove Tisom.
Mogućnost navigacije često određuju prirodni faktori. U vreme visokog vodostaja i suše najčešće Tisa nije plovna.
Kanal Dunav-Tisa-Dunav
Kanal Dunav-Tisa-Dunav je jedinstveni sistem kanala protiv poplava kao i za navodnjavanje zemljišta; kao i plovni put, za otpadne vode, za turizam, lov i ribolov. Sistem kanala koji se protežu na oko 12.700 km², između reka Dunav i Tisa, u Bačkoj i Banatu, na teritorije Vojvodine.
Ukupna dužina kanala je 929 km, uključujući nove i stare kanale i pritoke koje su bile cele ili declom obnovljene i integrisane u sistem kanala. U mreži kanala postoje 51 objekta - 24 kapije, 16 predvodnica, 5 sigurnosnih kapija, 6 pumpi, kao i 180 mostova. Ova mreža omogućava sušenje oko 700.000 ha zemnjišta i navodnjavanje 50.000 ha. Moguća plovidba kanalom je 664 km. U sistemu kanala nalazi se 14 luka za utovar-istovar tereta.
Od 1958-1976 rađena je rekonstrukcija, kao i novi kanali u postojećem sistemu kanala koji su pravljeni još za vreme Austro-Ugarske. U tom periodu sagrađeno je 84 mosta - 62 za vozila, 19 za železnicu i 3 pešačka mosta. Jedna od najznačajnih građevina na kanalu je brana kod Novog Bečeja na Tisi, koja regulira vodostaj i navodnjava oko 300.000 ha zemljišta u glavnom kanalu u Banatu.
Bečej i Tisa
Posle regulacije Tise i podizanje nasipa za odbranu od poplava Bečej je 1899. godine povezan sa kanalom Franca Jozefa. Krunu vezivanja Kanala i Tise predstavlja prevodnica, odnosno šlajz. Gradnja kanala od Bačkog Gradišta do Bečeja, kao i samog šlajza, vršena je prema projektima i nacrtima Alberta Hajnca. Šlajz je do 1945 godine bio glavna turistička atrakcija koja je svojom impozantnošću skretala pažnju svih prolaznika i turista kroz Bećej.
Krajem dvadesetih godina 20 veka Bečejci su dobili dva ploveća kupatila. Vlasnik je bilo akcionarsko društvo na čijem se čelu nalazio Milan Popović a vlasnici akcionarskog društva imali su svoje stalne kabine. Ova kupališta sa platformama za sunčanje, čamcima na iznajmljivanje bila su okosnica društvenog života u gradu leti. I danas Bečej leti živi na obali reke, u kamp naselju postoje kafići, restorani i ribarnice. Kupališta su zamenili splavovi koji omogućavaju lakši pristu vodi.
Između dva Bečeja posle I svetskog rata plovili su manji brodovi. Najpoznatiji je putnički brod "Stari Bečej" koji je 1931. godine potonuo.
|
